· Oxuma müddəti: 2 dəq
Azərbaycanda biznes plan necə hazırlanır: addım-addım bələdçi
İdeyadan investora təqdim olunmağa hazır sənədə qədər: keyfiyyətli biznes planın hazırlanma mərhələləri və tez-tez yol verilən səhvlər.
Oxu
Texniki-iqtisadi əsaslandırma (TİƏ) layihənin maliyyə baxımından səmərəli və texniki cəhətdən reallaşdırıla bilən olduğunu əsaslandıran sənəddir. TİƏ-ni çox vaxt biznes planla qarışdırırlar, lakin bu sənədlərin məqsədi, strukturu və vurğuları fərqlidir. Bu yazıda TİƏ-nin nə olduğunu və hansı hallarda lazım olduğunu izah edirik.
TİƏ ilə biznes planın fərqi
Biznes plan daha geniş sənəddir: strategiyanı, marketinqi, komandanı və idarəetməni əhatə edir. TİƏ isə konkret layihənin maliyyə cəlbediciliyinə və texniki reallığına diqqət yetirir: investisiyanın həcmi, gəlirlilik, özünü ödəmə müddəti, texniki həll və risklər. Sadə desək, biznes plan «biznesi nə üçün və necə quracağıq?» sualına, TİƏ isə «bu layihə maliyyə baxımından özünü doğruldurmu?» sualına cavab verir.
TİƏ hansı hallarda lazımdır?
TİƏ adətən aşağıdakı hallarda tələb olunur:
- Bank kreditinə, xüsusən iri investisiya layihələri üzrə müraciət edərkən.
- Dövlət dəstək proqramlarına və güzəştli kreditlərə müraciət edərkən.
- Beynəlxalq maliyyə təşkilatlarından (EBRD, Dünya Bankı və s.) maliyyə vəsaiti cəlb edərkən.
- İnvestor cəlb edərkən və tərəfdaşlıq danışıqlarında.
TİƏ-yə nələr daxildir?
Tam TİƏ adətən bu bölmələri əhatə edir: layihənin təsviri və məqsədi, bazar təhlili, texniki həll və texnologiya, investisiya və əməliyyat xərcləri, maliyyə proqnozu (gəlirlər, pul axını, gəlirlilik), həssaslıq təhlili və risklərin qiymətləndirilməsi.
Peşəkar yanaşma niyə vacibdir?
Banklar və beynəlxalq təşkilatlar TİƏ-ni müəyyən metodologiya və standartlar əsasında qiymətləndirir. Düzgün qurulmamış maliyyə modeli və ya əsaslandırılmamış fərziyyələr layihənin rədd edilməsinə səbəb ola bilər. Buna görə TİƏ-ni təcrübəli mütəxəssislərlə hazırlamaq tövsiyə olunur.
AzEcoConsulting beynəlxalq standartlara uyğun TİƏ hazırlayır. Məsələn, Turkish Petroleum International Company (TPAO) üçün yanacaqdoldurma məntəqəsi kompleksinin tikintisi və neft məhsullarının paylanma sisteminin yaradılması üzrə ilkin TİƏ-lər hazırlamışıq. Ətraflı: Biznes plan və TİƏ xidmətimiz.
